(een website met reisverslagen en foto's)

Verslag: Myanmar

Aung San Suu Kyi

Aung San Suu KyiAung San Suu Kyi is een Myanmarese politica. Zij is het gezicht van de geweldloze beweging voor de mensenrechten en democratie in Myanmar. Zij is de dochter van Bogyoke Aung San en Daw Khin Kyi. Haar vader was de voorvechter van de Birmese onafhankelijkheid en wordt door veel Birmezen gezien als de vader van de Birmese onafhankelijkheid. Haar moeder was jarenlang Birmees ambassadeur in India. Ze wordt vaak Daw Aung San Suu Kyi genoemd. 'Daw' betekent letterlijk 'tante' en is een eervolle naam voor 'mevrouw'. Een deel van de bevolking zie haar als de reïncarnatie van de vader, generaal Aung San. Opvallend is dat zij zowel door Birmanen als ook door de meeste etnische minderheden en veel legereenheden aanvraadt wordt als leidster. Voor haar geweldloze strijd voor mensenrechten en democratie in Myanmar wordt haat in 1991 de Nobelprijs voor de Vrede toegekend. Naast de Nobelprijs ontvangt ze talloze andere onderscheidingen en draagt de band U2 het nummer 'Walk on' op aan haar strijd voor democratie.

Levensloop

1945 - 1988

Aung San Suu Kyi wordt op 19 juni 1945 geboren in Rangoon (het huidige Yangon). Als zij twee jaar oud is komt haar vader, generaal Aung San, om bij een aanslag.

In 1960 wordt haar moeder aangesteld als Birmees ambassadeur en India en gaat Aung San suu Kyi in India studeren. In 1964 gaat ze met vriende naar Engeland. Hier studeert ze tussen 1964 en 1967 filosofie, politieke wetenschappen en economie aan St. Hugh's College, Universiteit van Oxford.

Van 1969 tot 1971 werkt ze als 'Assistant Secretary' van de adviescommissie voor administratieve en budgettaire vraagstukken bij het secretariaat van de Verenigde Naties in New York. In 1972 wordt ze 'Research Officer' bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Bhutan. In datzelfde jaar trouwt ze met Dr. Michael Aris, een Britse geleerde. Samen krijgen ze twee kinderen. Twee zonen.

In 1973 gaat ze terug naar Londen en specialiseert zich in de geschiedenis van Japen en Birma omdat ze een biografie over haar vader wil schrijven.

In 1988 keert ze terug naar Birma om voor haar zieke moeder te zorgen. Zij zal het land daarna niet meer verlaten. In datzelfde jaar wordt zij de leidster van de oppositie in Birma en speelt ze, na het aftreden van generaal Ne Win, een grote rol in de toen opbloeiende beweging voor democratie in Birma. Op 26 augustus 1988 houdt ze voor honderduizenden toehoorders aan de voet van de Shwedagon-pagode in Yangon haar eerste publieke toespraak. Kort daarop richt zij in september 1988 samen met Tin Oo de 'National League for Democracy' (NLD) op. Een aantal confrontaties met het militaire regime volgen waarbij zij opvalt door haar volstrekt onbevreesde optreden in situaties waarin zij persoonlijk in levensgevaar verkeert.

1989 - 2008

Op 20 juli 1989 plaatst het militaire regime haar onder huisarrest in Yangon onder de regels van de militaire uitzonderingstoestand. Deze militaire uitzonderingstoestand maakt arrest en gevangenschap zonder vorm van proces gedurende drie jaar mogelijk.

In mei 1990 staat ze nog steeds onder huisarrest en verbiedt het regime haar deel te nemen aan de verkiezingen. Desondanks wint de NLD op 27 mei 1990 maar liefst 392 van de 485 zetels bij de algemene verkiezingen. De militaire junta (State Law and Order Restoration Council, afgekort SLORC) weigert echter de verkiezingsuitslag te erkennen.

In 1991 wordt ze onderscheiden met de Nobelprijs voor de Vrede. Ze gebruikt het geld (1,3 miljoen dollar) om een fonds voor gezondheid en ontwikkeling ten behoeve van het Myanmarese volk op te richten.

In juli 1995 wordt ze, na 6 jaar huisarrest, vrijgelaten. Maar als haar man een paar jaar later in maart 1999 in Engeland aan prostaatkanker overlijdt, durft ze het niet aan hem op zijn laatste ziekbed te bezoeken of zijn begrafenis bij te wonen, uit angst dat ze bij terugkeer niet meer in het land zal worden toegelaten. Deze angst heeft overigens een goede reden: de junta had herhaaldelijk aangeboden haar vrij te laten als ze daarna het land zou verlaten. Aung San Suu Kyi had haar man sinds kerst 1995 niet meer gezien.

In 2000 wordt ze opnieuw onder huisarrect geplaatst. Nu voor een periode van twee jaar. Als ze na dit huisarrest door het land reist, vallen leden van de USDA haar aan en vermoorden tientallen van haar aanhangers. Sindsdien zit ze opgesloten in haar eigen huis in Yangon. Lange tijd houdt ze contact met de buitenwereld door toespraken bij de poort van haar huis te houden. Maar in 2003 worden ook die verboden als bij een rel tussen voor- en tegenstanders een aantal mensen omkomen. Haar medestanders claimen dat de rellen zijn uitgelokt of zelfs in scène gezet door het bewind.

Na de volksopstand in 2007 heeft ze voor het eerst sinds jaren weer contact met 'de buitenwereld'. Op 20 juli 2008 wordt gemeld dat de Birmese minister van Buitenlandse zaken Nyan Win tijdens een diner in de ASEAN-conferentie had gezegd dat Suu Kyi maximaal zes jaar achtereen vastgehouden mag worden en dat die periode ongeveer eind dat jaar zal aflopen. Later wordt officieel verklaard dat het bericht niet klopt en dat ze nog tot eind 2009 vastgehouden mag worden.

2009 - 2011

Op 3 mei 2009 krijgt ze onaangekondigd bezoek van John William Yettaw, een Amerikaan die over het Inyameer naar haar huis is gezwommen. Zij laat hem binnen omdat hij zegt uitgeput te zijn. Als hij haar huis drie dagen later weer verlaat wordt hij aangehouden. Een paar dagen later wordt Aung San Suu Kyi zelf gearresteerd omdat zij het verbod om bezoek te ontvangen zou hebben geschonden. Zij riskeert hiermee vijf jaar eenzame opsluiting. Het proces tegen Suu Kyi begint op 18 mei. Van een eerlijk proces is echter geen sprake. Zo mag de verdediging maar één getuige oproepen, terwijl de aanklager er veertien mag horen.

In zijn eigen rechtszaak claimt Yettaw dat hij naar haar huis is gezwommen om haar te waarschuwen tegen "gevaar". Suu Kyi claimt onschuldig te zijn. Volgens onbevestigde berichten zou de junta haar opnieuw gevangen willen zetten, nu in een militaire basis ver buiten de stad. Volgens de advocaten baseert de Birmese justitie Suu Kyi's vervolging op een grondwet die al twintig jaar niet meer geldt. Ook vraagt de verdediging zich af hoe Yettaw voorbij de zware bewaking rond haar huis kon komen. Suu Kyi's arrestatie en vervolging worden veroordeeld door de Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon, de Veiligheidsraad en de ASEAN, waarvan Myanmar lid is. De Birmese regering noemt deze "inmenging in interne aangelegenheden" ontoelaatbaar en de minister van buitenlandse zaken spreekt de mening uit dat het incident "is opgeblazen om de internationale druk op Myanmar te verhogen". Antiregeringselementen in binnen- en buitenland zouden hiervoor verantwoordelijk zijn. Ban Ki-moon vliegt op 3 juli naar Myanmar om te bemiddelen, maar zonder resultaat. Op 11 augustus 2009 wordt Aung San Suu Kyi door de rechtbank in Rangoon veroordeeld tot drie jaar celstraf en dwangarbeid. De straf wordt echter onmiddellijk omgezet in 18 maanden huisarrest. Aung San Suu Kyi gaat in beroep tegen het vonnis, maar verliest het hoger beroep op 1 oktober 2009.

John Yettaw wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van zeven jaar, maar op 16 augustus 2009 mag hij naar Amerika vertrekken. Dit gebeurd na een bezoek van de Amerikaanse Democratische senator Jim Webb, die de dag ervoor een gesprek had gehad met juntaleider Than Shwe en ook met Aung San Suu Kyi.

Op de avond van 13 november 2010 laat de militaire junta Aung San Suu Kyi vrij. Ze verschijnt voor een groep aanhangers die naar haar huis in Rangoon gesneld waren nadat de barricaden door de veiligheidstroepen verwijderd zijn. Of haar vrijlating een gevolg is van de talrijke oproepen van wereldleiders, politici en Nobelprijswinnaars is onduidelijk. Haar status als martelares voor de vrijheid en haar symbolische functie als focus voor het verzet tegen de junta in Myanmar benadert inmiddels die van Nelson Mandela, wiens autobiografie een bron van inspiratie is voor Aung San Suu Kyi.


Ga naar:
Op alle foto's rust auteursrecht en voor ieder gebruik is naamsvermelding en toestemming verschuldigd.