Kampie.info

Reisverslag Myanmar (Birma)



Bogyoke Aung San (1915-1947)

Aung San

Aung San was een Birmees revolutionair, nationalist, militair en politicus. Hij speelde een belangrijke rol in de onafhankelijkheid van Birma. Generaal Aung San, die indertijd volgens de Britten een oorlogsmisdadiger was (in nog steeds is?), wordt tegenwoordig door veel Birmezen als een nationale volksheld beschouwd.

Aung San wordt door zowel Birmanen als etnische minderheden gezien als de vader van de Birmese onafhankelijkheid en wordt daarvoor tot op de dag geëerd. Er is vrijwel geen huis in Birma waarin geen foto van Aung San hangt. Dit ondanks de pogingen van het militaire regime om Aung San uit de geschiedenisboekjes te poetsen. Een van zijn grootste prestaties was dat hij tijdens de Panglong-conferentie de etnische minderheden achter het idee van een Unie van Birma wist te krijgen. Na de dood van Aung San versplinterde de broze eenheid echter snel, toen diverse minderheden de wapens oppakten.

Bogyoke Aung San wordt op 13 februari 1915 als Htain Lin geboren in Natmauk in de centrale Magwe-divisie. In zijn studententijd studeerde hij Engelse literatuur, moderne geschiedenis en politieke wetenschappen aan de universiteit van Rangoon. Maar ook was hij in zijn studententijd een van de grondleggers van de Thakin-beweging, die streefde naar onafhankelijkheid en was hij als secretaris van de RUSU een van de organisatoren van grote protesten in 1936. Na het uiten van zware kritiek op de Britse kolonisator wordt hij van de universiteit gezet.

Al voor de Japanse inval in het door de Britten overheerste Birma sloot Aung San zich in 1941 met dertig revolutionairen (de thirty comrades) aan bij de Japanners. Een belangrijke reden daarvoor was dat Japan onafhankelijkheid beloofde. Onder hen was ook Ne Win, die later het land 36 jaar als dictator zou overheersen. Na een militaire training in Japen richtte hij in 1942 het Birmaanse leger (de tatmadaw) op om daarna samen met de Jappanners Birma te veroveren op de Britten. De door de Japanners beloofde onafhankelijkheid bleef echter uit. In werkelijkheid bleken de Jappanners nog bruter en neerbuigender dan de Britten. Toen in het tweede deel van de Tweede Wereldoorlog de Britten samen met de Amerikanen en Chinezen stukje voor stukje Birma terugveroverden liep Aung San met zijn onafhankelijkheidsleger over naar de geallieerden.

In 1942 raakt hij, als hij met de Japanners meevecht tegen de Britten, gewond. In het ziekenhuis leert hij Daw Khin Kyi kennen met wie hij op 6 september 1942 trouwt. Samen krijgen ze drie kinderen. Hun jongste dochter is het huidige gezicht en leidster van de oppositie, Aung San Suu Kyi.

Na WO II stapt hij uit het leger om zich op zijn politieke carriere te richten. Hij richt de ’’Anti-Fascist People’s Freedom League’’ (AFPFL) op, een partij die de naoorloogse politiek in Birma langdurig zal beheersen. Na afloop van de Tweede Wereldoorlog richt Aung San zich weer op het verkrijgen van onafhankelijkheid. De Britten hopen op de oude voet door te gaan, maar net als in Brits Indië blijkt dit niet mogelijk. De uitvoerende macht komt in handen van een raad onder de Britse gouverneur, waarin ook Birmezen zitting heeft. Aung San reist naar Engeland om bij premier Clement Attlee zijn zaak te bepleiten. Er wordt afgesproken dat Birma begin 1948 onafhankelijk zal worden. In eigen land weet hij etnische minderheden over te halen om, op basis van gelijkwaardigheid, deel te nemen aan de Birmese Unie.

Hij zal de onafhankelijkheid op 4 januari 1948 niet meemaken. Op 19 juli 1947 wordt hij, samen met enkele collega's van de executive council die in zitting bijeen zijn, vermoord. Een politieke rivaal, voormalig minister-president U Saw, wordt veroordeeld en opgehangen voor de aanslag. Algemeen wordt echter aangenomen dat er meer aan de hand was dan een afrekening tussen politieke rivalen. Vreemde gebeurtenissen rond het proces versterken dat gevoel nog eens. Getuigen komen op mysterieuze wijze om het leven en de handelingen van de rechtszaak zijn spoorloos. De dood van generaal Aung San had grote gevolgen voor het land. Zo werd de federale koers verlaten en profileert Birma zich als een Unitaire staat met één volk en één religie.

Elk jaar wordt de aanslag op 19 juli in Myanmar herdacht tijdens de Dag van de Martelaren.